EKONOMİ ANALİZİ

EKONOMİ ANALİZİ

Bu çalışma, 05 Ekim 2020 ile başlayan haftanın makroekonomik analizini yapmak ve Türkiye’yiilgilendiren bazı politik ve ekonomik verileri değerlendirerek öngörülerde bulunmak amacı ile hazırlanmıştır.

A+A-

 

Geçen Haftaya Bakış: Geçtiğimiz hafta hem küresel piyasalarda hem de yurtiçinde baş döndürücü bir hızla geçti. Piyasalar çok volatil bir seyir izledi. Hafta başında uluslararası piyasada düşüş trendi içine giren Dolar Endeksi’nin (DXY)etkisi ülkemizde de görülüp TCMB’nin faiz artırımı kararının etkisiyle birlikte tam da Dolar/TL kurunda ciddi bir geri çekilme görülecek iken eş zamanlı olarak başlayan Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki çatışmaların etkisiyle kur yeniden yükseliş yaşadı. Bahse konu operasyondünya da şaşkınlık yaratırken, haftanın son işlem gününde ABD Başkanı Trump’ın eşiyle birlikte Covid-19 hastalığına yakalandığını açıklamasıyla şaşkınlık had safhaya çıktı. Ardından da 3 Ekim 2020 sabahında Trump’ın hastaneye kaldırıldığı açıklandı. Bu arada geçtiğimiz hafta Trump ile Biden arasında ilk -belki de tek- televizyon tartışması yaşandı. Anılan programda bizleri yakından ilgilendiren Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki çatışmalarla ilgili olarak hem Trump’ınhem de Biden’ın Ermenistan’a verdikleri destekte hemfikir olmaları dikkat çekti.

Bunun yanı sıra, ABD'de federal mahkeme, Trump yönetimin Çin’li bir şirkete ait sosyal medya uygulaması Tik-Tok yasağını geçici olarak durdurdu.

Ayrıca, İngiltere Covid-19 vakalarında “vaka tanımlaması farklı olduğu” gerekçesiyle Türkiye’yi güvenilir ülkeler listesinden çıkardı.

Öte yandan geçen hafta döviz ve değerli metallerin (kambiyo) alışverişinde uygulanan kambiyo vergisi, yüzde birden binde ikiye indirildi.

 

ABD İşsizlik ve Tarım Dışı İstihdam Verileri Açıklandı: ABD Çalışma Bakanlığı, haftalık işsizlik maaşı başvurularına ilişkin verileri açıkladı. Buna göre, ülkede ilk kez işsizlik maaşı talebinde bulunanların sayısı, 26 Eylül ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 36 bin kişi azalarak 837 bine düştü.

Piyasa beklentisinin üzerinde azalış gösteren verinin, söz konusu dönemde 850 bin seviyesinde gerçekleşmesi öngörülüyordu.

Ayrıca, ülkede Tarım Dışı İstihdam (TDİ) verisi de açıklandı. ABD'de tarım dışı istihdam pandemi nedeniyle tarihi düşük seviyelere geriledi. TDİ,Nisan'da 20,5 milyon azalırken işsizlik oranı pandeminin başından bu yana yüzde 4,4'ten yüzde 14,7'ye yükseldi. 

ABD Ekonomisi Pandemi Nedeniyle Küçüldü: ABD Ticaret Bakanlığı, Nisan-Haziran dönemine ait Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verisine ilişkin üçüncü tahminleri açıkladı. Buna göre, ABD'de GSYH yılın ikinci çeyreğinde yüzde 31,4 azaldı.

Kovid-19 salgınının etkisiyle bu yılın ikinci çeyreğinde sert bir daralma gösteren ülke ekonomisi, ilk çeyrekte de yüzde 5 küçülmüştü.

ABD Temsilciler Meclisi Ek Yardım Paketini Onayladı: Demokratların çoğunluğu oluşturduğu Temsilciler Meclisinde pandemi nedeniyle zor durumda kalan ABD ekonomisine destek vermek amacıyla ilave 2,2 Trilyon Dolarlık destek paketi onaylandı.

Yorum: ABD’deki süreç, yasanın yürürlüğe girmesi için Senato onayından geçmesini öngörmektedir. Oysa orada Cumhuriyetçiler çoğunluğu oluşturmuş durumdadır. Bu durumda yasanın Senatodan geçmesi mümkün görülmemektedir. Fakat bundan sonraki süreçte Senato’nun başka bir yardım paketini çıkarması da çok zor olduğundan Demokratların siyaseten kendileri açısından çok iyi bir hamle yaptıkları değerlendirilmektedir.

AB Liderler Zirvesi Yapıldı: Yunanistan’ın ülkemiz aleyhine karar çıkartmak üzere yaptığı çağrı üzerine toplanan zirvede Doğu Akdeniz konusunda "Türkiye'nin yapıcı ve olumlu bir çaba göstermesi halinde" Türkiye-AB pozitif gündemini başlatmak üzere mutabık kalındığı açıklandı.

Avrupa Komisyonu Başkanı Leyen, Brüksel'deki AB liderler zirvesinde yaptığı açıklamada, Türkiye'nin "Kıbrıs sularında doğalgaz arama çalışmalarında ısrar etmesi durumunda, AB’nin ambargo uygulayabileceğini” söyledi.

Bunun yanı sıra, zirvenin ikinci gününde düzenlenen basın toplantısında konuşan Almanya Başbakanı Merkel, Aralık ayında AB ile Türkiye'nin vize serbestisi konusunu görüşeceğini açıkladı. Merkel, "İlişkilerde pozitif konular iki tarafın da lehine olur" dedi.

Yorum: Yunanistan’ın büyük gayretle organize ettiği toplantıdan beklediğini alamadığı düşünülmektedir. AB Komisyonu Başkanı’nın Kıbrıs konusundaki söyleminin ise “durumu kurtarmak adına” yaptığı değerlendirilmektedir.

OPEC Krizle Mücadele Yolları Arıyor: Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) küresel petrol arz ve talebine ilişkin teknik bir toplantı gerçekleştirdi.

Toplantıya OPEC ve OPEC dışı petrol üreticisi ülkeler ile uzmanların katıldığı belirtilerek, Covid-19 salgınının petrol sektörüne olan etkilerinin değerlendirildiği aktarıldı. OPEC Genel SekreteriBarkindo yaptığı açıklamada, "OPEC, petrol piyasasının dengeleneceğine yönelik iyimserliğini temkinli bir şekilde sürdürüyor. Buna rağmen belirsizlik ve riskler petrol piyasasını ve ekonomik toparlanmanın hızını etkilemeye devam edecek. Bu toplantı da dahil olmak üzere ham petrol üretimine ilişkin konulara yönelik diyaloglarımız devam edecek." dedi.

Yeni Ekonomik Program (YEP) Açıklandı: Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak tarafından açıklanan 2021-2023 dönemini kapsayan YEP, piyasalarda ilgiyle izlendi. TOBB, ATO, İTO ve İSO başkanlarının yanı sıra TESK ve DEİK başkanlarınında programa ilişkin olumlu değerlendirmeler yaptıkları gözlendi.

Analiz: YEP ile ülkemiz ekonomisindeki durum ve küresel gelişmelerin doğru tespit, teşhis edilerek gerçekçi tedbirler ve hedefler ortaya konulmasını amaçlanmıştır. 

YEP; "Yeni Dengelenme", "Yeni Normal" ve "Yeni Ekonomi" ana temalarında hazırlanan, teknolojiye odaklı, yüksek katma değerli üretimi önemseyen, girişimciliği öne çıkaran bir program olarak hazırlanmıştır.

YEP’te küresel gelişmeler doğrultusunda Türkiye’nin hedefleri dikkate alınarak ihtiyaç duyulan tedbirlerden oluşan planlama yapılmıştır.

YEP, üç temel hedef belirlemiştir:

❖ İşgücü piyasasının ayakta tutulması, 

❖ Hanelere ve işletmelere gerekli likiditenin sağlanması  

❖ Temel sektörlerin faaliyetlerini sürdürmesini garanti altına alarak tedarik zincirlerinin ayakta tutulması hedefleri.

Programda özel sektör öne çıkarılarak girişimciliğe, teknoloji dayalı yurt içi üretime odaklanılmıştır.

Yüzde 5 ve üzerinde yüksek büyüme hedeflenmiştir.YEP’in bazı çevrelerde en çok eleştirilen kısmı da bu husus olmuştur.

Enflasyonu kademeli olarak düşüren, cari dengesinde önemli bir başarı elde ederek finansal istikrarı güçlendiren, istihdamı artıran, daha rekabetçi, daha yüksek katma değerli, daha güçlü bir ekonomi hedeflenmiştir.

YEP 2020 yılı enflasyon hedeflemesini yüzde 10,5

• 2021 yılı enflasyon hedeflemesini yüzde 8

• 2022 yılı enflasyon hedeflemesini yüzde 6

• 2023 yılı enflasyon hedeflemesini yüzde 4,9 

olarak hedeflemiştir. Bu rakamlar oldukça iyimser olarak değerlendirilmektedir.

Savunma sanayinin yanı sıra sağlık alanında yerlileştirme çalışmaları da stratejik öneme sahipolarak nitelendirilmiştir.

Hizmet sektörünün programda yer edinmiş olduğu ve Eximbank ile Kalkınma Bankası gibi kuruluşlara yeni roller verildiği görülmektedir. Bu kapsamda,KOBİ’leri daha rekabetçi hale getirecek önlemlerin öngörülmesi misyonu bu kuruluşlara verilmiştir.

Finansal istikrar için stratejik reformların yapılacağı vurgulanmış, kaynakların daha verimli bir şekilde kullanılması esas alınmıştır.

Döviz ve Yabancı Yatırımcıların Geçen Hafta Türkiye Piyasalarındaki İşlemleri:

TCMB tarafından haftalık olarak yayınlanan verilere göre, TCMB’nin net uluslararası rezervleri, 25 Eylül itibarıyla bir önceki haftaya göre 1,8 Milyar Dolar düşüşle 17 Milyar Dolara geriledi. 

18-25 Eylül haftasında yurt dışı yerleşik yatırımcılar reel olarak 101,9 Milyon Dolar hisse senedi, 6,6Milyon Dolarlık Şirket Borçlanma Senedi sattı. 115,6Milyon Dolarlık Devlet İç Borçlanma (DİBS) Senedi aldı.

Yılbaşından beri yurt dışı yerleşikler toplam 5.506,1Milyon Dolarlık hisse senedi, 7.691,9 Milyon Dolarlık DİBS satışı yaptı. Yurt dışı yerleşikler böylelikle 2020 yılında toplam 13.198 Milyon Dolarlık menkul kıymet satışı gerçekleştirmiş oldu.

Son 1 yıllık süre zarfında yurt dışı yerleşikler 5.882,6Milyon Dolarlık hisse senedi ve 8.669,1 Milyon Dolarlık DİBS satışı gerçekleştirirken menkul kıymet piyasasından 14.551,7 Milyon Dolar yabancı çıkışı oldu.

Hisse senedi piyasasında yabancıların payı 25 Eylül itibariyle %49,2 olurken önceki haftada bu oran %50,1 seviyesindeydi. 2019 yılı kapanışında %60,9 olan yabancı payı 1 sene öncesinde ise %65,5 idi.

Bunun yanı sıra, bu hafta ülkemizi ilgilendiren önemli ekonomik paritelerin izleyecekleri yön şu şekilde tahmin edilmektedir:

• Dolar Endeksi (DXY): Dolar Endeksi geçtiğimiz hafta teknik beklentilerimiz çerçevesinde bir gerileme yaşayarak haftayı 94 seviyesinin altında kapatmıştır. Önümüzdeki hafta bu hareketine devam etmesi ve hareketin kalıcılık kazanması için 93,48seviyesi altında günlük kapanışlar yapması gerekmektedir. Bu durumda 92,75-91,75 bölgesi, önemli destek bölgesi olacaktır. Fakat kısa süreli olabilecek bir yükseliş hareketi başlatması halinde 93,75-94,75 bölgesi karşılaşacağı ilk direnç seviyeleri olabilecek, bu bölgeyi de aşması durumunda 96 seviyesini hedefleyecektir. 

 

• EUR/USD: DXY ile ters korelasyon içinde olan parite, geçen hafta yükselerek haftayı 1,17 seviyesinin üzerinde kapatmıştır. Ancak yükseliş ivmesinin özellikle haftanın son saatlerinde gücünü kaybettiği ve kritik haftalık direnç seviyesi olan 1,1773’ün altında kaldığı görülmektedir.Önümüzdeki yükseliş hareketine devam etmesi ve 200 günlük hareketli ortalaması olan 1,1805 üzerinde günlük kapanışlar yapması halinde 1,20’ye kadar gidecek yeni bir yükseliş trendi başlatması muhtemeldir. Kısa süreli olabilecek bir geri çekilme hareketinde ise 1,1636-1,1549 bölgesi, önemli destek seviyesi olacaktır.

• Brent: Brent Petrol geçtiğimiz hafta teknik beklentilerimiz çerçevesinde geri çekilmeye devam ederek haftayı 40 Doların altında kapatmıştır. Halen bu hareketine devam etme potansiyeli vardır. 37 ve 35 Dolar seviyeleri, önemli destek seviyeleriolacaktır. Şayet yukarı yönlü bir hareket izlemesi halinde bu hareketin 45 Dolar seviyesine doğru gitmesi için öncelikle 41,36 Dolar üzerinde günlük kapanışlar yapması gerekmektedir.

• Ons Altın: Geçen hafta da düzeltme bölgesi içinde kalan ons altın haftayı 1900 Dolar seviyesinin hemen altında tamamlamıştır. Kritik haftalık destek seviyesi olan 1901,43’ün halen altında bulunmaktadır. Bu nedenle önümüzdeki hafta sınırlı bir yükseliş yaparak 1925 seviyelerine gelmesi ve oralardan da yönünü tekrar aşağı çevirmesi muhtemeldir. Bu durumda 1850-1820 Dolar bölgesi önemli destek seviyesi olacaktır. Yükseliş trendinin yenide başlaması için,öncelikle 1918 Dolar üzerinde günlük kapanışlar yapması, sonrasında da 1950 direncini aşması gerekmektedir.

• Bitcoin (BTC): Haftayı yatay bir seyirle tamamlamıştır. Ancak kritik direnç seviyesi olan 10637 Doların hemen altındadır. Bu direnci aşarak 10713 Dolar seviyesi üzerinde günlük kapanış yapması halinde ilk etapta 11223 direnci vardır. Burayı aşması durumunda 12000 Dolara kadar alan vardır. Aşağı yönlü hareketler yapması halinde ise 8814 Dolar seviyesine kadar alan söz konusudur.

Önceki ve Sonraki Haberler

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.