HAFTALIK EKONOMİ ANALİZİ(30 Mart-6 Nisan 2019)

HAFTALIK EKONOMİ ANALİZİ(30 Mart-6 Nisan 2019)

HAFTALIK EKONOMİ ANALİZİ(30 Mart-6 Nisan 2019)

A+A-

 

Bu çalışma, geçtiğimiz hafta Covid-19 virüsünün küresel çapta devam eden etkilerini ve buna ilişkin alınmakta ekonomik tedbirler ile ülkemize ilişkin etkilerini ele almak ve kısa-orta vadeli yeni bir projeksiyon yapmak amacı ile hazırlanmıştır.

Virüs Küresel çapta Etkisini Sürdürüyor: ABD, geçtiğimiz hafta Covid-19 salgınında 82 bin 179 vaka sayısı ile Çin ve İtalya’yı geride bırakarak dünyada ilk sıraya yükseldi. Çin ise, yabancıların ülkeye girişini 28 Mart tarihinden itibaren yasakladı.Virüsün yansıması küresel piyasalarda görülmeye başlandı: Önemli ihracat ve finans merkezi olan Singapur ilk çeyrekte, bir önceki yılın aynı dönemine göre -%2,2 oranında ve bir önceki çeyreğe göre -%10,6 oranında daralarak 2009’dan bu yana büyüme alanında en kötü tabloyu yaşadı.

Küresel Piyasalarda Son Durum: Genel itibarıyla virüs kaynaklı küresel resesyon endişelerine petrol savaşının da eklenmesi piyasalardaki panik havasını arttırdı. Petrol bazlı gerginlik ile petrol fiyatları 24Dolar/varil seviyelerine gerilerken, bu durum gelişmekte olan ülke piyasaları üzerinde ilave baskı oluşturuyor. Bu ortamda merkez bankaları olağanüstü parasal destek müdahaleleri ile piyasaları toparlamaya çalışıyorlar. Bu bağlamda son olarak Avrupa Merkez Bankası (ECB) olağanüstü toplantı sonucunda acil bir bono alım programı açıkladı. Bu programa göre AMB 2020 sonuna kadar toplamda 750 milyar Euro ek bono alımı yapacak. Mevcut alım programı ile birlikte yılsonuna kadar alınacak bono miktarı yaklaşık 1 trilyon Euro olacak. FED de, %0 faiz oranına geçmiş, oldukça yüklü bir geri alım programı açıklamış, bankalara sınırsız fonlama imkanı sağlamış ve diğer merkez bankaları ile onları fonlama temelinde “Swap anlaşması” yapmıştı.Ayrıca FED,  işletmelere borç verme programı oluşturarak küçük ve orta ölçeli kuruluşlara destek sağlamayı da hedefliyor.

ABD Doları Dijitalize Oluyor: ABD Kongresinde de ana gündem maddesi, virüsün negatif etkilerini azaltmak… Bu kapsamda hükümet tarafındanhazırlanan yasa tasarısında vatandaşlara doğrudan nakit para verilmesi öngörülüyor. Tasarı, verilecek olan nakit parayı FED’in dijital dolar olarak dağıtmasını öngörüyor. Yasa tasarısına göre FED “dijital cüzdanlar” oluşturacak. Ardından da “Dijital Dolar” üretecek. Dijital dolar, FED’inyetkilendireceği bankalarda ödenebilecek, nakde çevrilebilecek. Büyüklere 2 bin, çocuklara da bin dolar verilmesi planlanıyor.

Özellikle de FED’in sınırsız varlık alım kararıylaABD senatosunda üzerinde anlaşma sağlandığı açıklanan 2 trilyonluk teşvik paketi beklentileri ile birlikte ABD borsaları önce tarihi bir yükseliş kaydettiler. Fakat bu yükseliş kısa sürdü ve kötü gelen ABD istihdam verisi karşısında piyasalar yeniden düşüşe geçtiler. Son tahlilide bu müdahaleler henüz piyasalarda toparlanmayı sağlayamamış durumdadır. Hisse senedi endekslerindeki sert düşüşlere ek olarak geri alım programlarına rağmen tahvil faizleri de yükseldi. Piyasalarda işlem gören tüm varlıklarda satışların devam ettiği görülmektedir.

ABD’de işsizlik maaş başvurularının 3.283.000 ile tarihi bir rekor kırması ve otoritelerden gelen açıklamalar, ekonomik teşviklerin daha da artabileceğine işaret etmektedir. Söz konusu teşvik beklentileri piyasaları çok kısa süreli desteklese de, salgının halen kontrol edilememesi başta borsalarolmak üzere küresel piyasalarında dibin henüz görülmediğine ilişkin endişeleri de beraberinde getirmektedir.

Virüsün Avrupa, ABD ve Türkiye'de yaratacağı etkinin boyutuna ilişkin olarak belirsizlik azalana kadar piyasalardaki kaygının süreceği değerlendirilmektedir.

 

 

Türkiye’de Krizle Mücadele Kapsamında Ekonomi Politikaları:

Merkez Bankası Bazında:

• Acil toplantı ile politika faizi 9,75’e indi. 

• Reel sektör kredileri için indirimli fonlama mekanizmaları kurularak swap imkanları genişletildi. 

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Hazırlanan Mali Paket:

• Temel vurgu banka kredileri üzerine yapılıyor. Kredi ödemelerinin ertelenmesi ve yeniden yapılandırmalar pek çok banka tarafından uygulanacak. 

• Etkilenen sektörlerde vergi ötelemeleri ve gelir vergisi beyanname verme süresinin 1 ay uzatılması kararlaştırıldı.

• Emekli ve yaşlılara ilave yardımlar yapılacak. En düşük emekli aylığı 1.500TL.’ye yükseltildi.

Genel Görünüm Bazında:

• İlk çeyrekte canlanma devam ediyor ancak korona virüs kaynaklı gelişmeler büyük önem taşıyor. 

– İhracat siparişlerinde iptaller başladı 

– Turizmden bu yıl neredeyse gelir beklenmiyor 

– Tüketim online alanlara kayıyor 

– Hizmet sektöründe kayıplar 2-3 aya yayılacak. 

Sağlık Çalışanlarına Hükümetten Destek Geldi:Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak Twitterhesabı üzerinden, "Koronavirüs ile mücadelemizde kahramanlarımız, sağlık çalışanlarımızın talepleri önceliğimiz olacak. Üniversite hastanelerimizdeki çalışanlarımıza da performans ödemelerini 3 ay tavandan yapacağız. Bu kapsamda 1,2 milyar TL’lik bir ek destek sağlayacağız. #BirlikteBaşaracağız" açıklamasında bulundu. 

Virüsün Muhtemel Ekonomik Etkileri:

– Şirketlerde gelir kaybı ve borç geri ödeme zorluğu yaşanabilir 

– Azalan turizm ve ihracat gelirleri dengeli büyümeyi bozabilir, cari açığın artmasına ve kur üzerinde baskıya neden olabilir 

– Küresel piyasalarda likidite sıkışıklığı Dolar/TLkuru üzerinde baskı yaratacaktır 

– Döviz cinsinden yükümlülüklerin yerine getirilmesi zorlaşabilir 

– İç talepte yavaşlama ve petrol başta olmak üzere emtia fiyatlarındaki düşüş enflasyon üzerindeki baskıyı azaltacaktır 

– Savunma Sanayi yatımlarında ve önemli askeri mühimmat ve malzeme tedariğinde aksamalar görülmesi söz konusu olabilir. 

– Kısa süreli ikinci bir ekonomik daralma dönemi görülebilir. 

Döviz ve Yabancı Yatırımcıların Geçen Hafta Türkiye Piyasalarındaki İşlemleri:

TCMB tarafından haftalık menkul kıymet istatistiklerine göre, yurt dışında yerleşik kişiler, 13-20 Mart haftasında reel olarak 308,2 milyon dolar hisse senedi ve 742,3 milyon dolar repo dahilDevlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) satışı gerçekleştirdi. Bahsi geçen haftada Kasım 2016’dan bu yana en yüksek DİBS satışı olurken hisse senedi kanadında son 7 haftanın en yüksek satışı gerçekleşti.Zira özelikle yerli yatırımcıların virüs krizi nedeniyle likiditeye dönüş yaptıkları görülüyor. BİST100 Endeksi 13-20 Mart tarihleri arasında %10,26 değer kaybetmiş olup 2 yıllık gösterge tahvil faizi ise 39 Baz puan azaldı.

Borsadaki yabancı takas oranına bakıldığında, hisse senedi piyasasında yabancıların payı 20 Mart itibariyle % 60,6 olurken önceki haftada da bu oran % 60,5 seviyesindeydi. 2019 yılı kapanışında % 60,9 olan yabancı payı 1 sene öncesinde ise % 65 seviyesinde yer almaktaydı. 

Yukarıdaki verilerden de görüldüğü üzereborsamızdan halen ciddi miktarda bir yabancı çıkışı söz konusu değildir. Aktif durumdaki Nisan 2020 vadeli VİOP kontratları da bu durumu desteklemektedir: Açık pozisyonların yükseliş -Long-tarafında olduğu görülmektedir. Bu tablo, küresel krize rağmen BİST’e olan ilgi güvenin devam ettiğini göstermektedir.  

Önceki ve Sonraki Haberler

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.