İş Kazası Bildirimi Nasıl Yapılır? Süresi, Cezası, Denetimi ve Yapılmazsa Ne Olur?

İş Kazası Bildirimi Nasıl Yapılır? Süresi, Cezası, Denetimi ve Yapılmazsa Ne Olur?

İş kazası bildiriminin nereden yapıldığını, süresinin ne kadar olduğunu, yapılmazsa cezasını ve denetim sürecini inceleyebilir; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu hakkında detaylara ulaşabilirsiniz.

A+A-

İş kazası bildirimi yapmak Türkiye Cumhuriyeti Devleti iş kanunlarına göre, sigortalı olarak çalışan her kişinin, iş süresince yapılan iş nedeni ile yaşanan her kazadan sonra, işçiye verilen hakların tümünü oluşturmaktadır. İş kazası çok çeşitli nedenlerde, çeşitli iş dallarında olabilmektedir. Kanunlar önünde iş kazaları, çok geniş bir tanımlama ile açıklanmaktadır. Buna göre kazalar, sigortalı işçinin çalıştığı iş dalı ile ilgili, çalıştığı süreler boyunca yaşadığı tüm sorunların tamamı olmaktadır. 

İş kazalarının tabi olduğu kanun, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu olmaktadır. Belirtilen kanunlarda işçi hakları ve iş kazaları hakkında, çok detaylı bilgiler yer almaktadır. İş kazası bildirimleri, en az fazla 3 iş günü içerisinde e-devlet kapısı üzerinden veya doğrudan, SGK kurumlarına müracaat ederek yapılmalıdır. Süresi geçen bildirimler hakkında devlet, herhangi bir işlem başlatmamaktadır.

Hangi Kazalar İş Kazaları Kapsamında Değerlendirilir?

İş kazası kapsamında değerlendirilen kazalar sigortalı olarak çalışan herhangi bir işçinin, iş süresi boyunca yaşadığı kazalar hakkında bildirim yapmasını sağlayan sınırları oluşturmaktadır. Herhangi bir kişi, iş yerinde çalışırken yaşadığı kazalar hakkında işlem başlatabilmesi, geri bildirim yapabilmesi ve hukuki yollara başvurabilmesi için belirtilen iş kazaları kapsamında, sorunlar ile karşılaşmalıdır. Ancak kanunda açıkça belirtilen, iş kazaları çerçevesinde karşılaşılan kazalar hakkında bildirimler yapılabilmektedir.

Sigortalı kişilerin iş kazaları hakkında, açık hüküm veren kanun maddesi 5510 sayılı kanundur. Belirtilen kanunda, herhangi bir kazanın iş kazası kapsamında değerlendirilmesi için gerekli tüm şartlar sunulmuştur. Kanun maddesine göre iş kazası kapsamındaki kazalar, aşağıdaki gibidir;

  • Sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada,
  • İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeni ile,
  • Sigortalının, işveren tarafından görevli olarak işyeri dışına gönderilmesi durumunda, geçen süre zarfında görülen kazalar,
  • Emziren kadınların, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanda,
  • Sigortalının işveren tarafından, sağlanan bir taşıtta seyahat ederken karşılaşılan kazalarda.

İş Kazası Bildirim Süresi Nedir?

İş kazası bildirim zamanı her işveren ve işçinin, sigorta kapsamında devlete ve ilgili kurumlara, kazayı bildirmesi gereken süreyi oluşturmaktadır. Kanun maddelerine göre, yine kanun çerçevesinde belirtilen süre sınırı içerisinde, iş kazası bildirimi yapılması zorunludur. Belirtilen süre sınırları içerisinde, geri bildirim yapılmaz ise işçi tüm kaza haklarını kaybetmektedir. İşveren tarafından ise yasal süreler çerçevesinde, iş kazası bildirimi yapılması zorunlu tutulmuştur. Bildirimin yapılmaması durumunda, işverenlere çeşitli yaptırımlar uygulanabilmektedir.

Herhangi bir sigortalı kişinin, işveren tarafından sebep olunan kazaları yasal olarak bildirim süresi, 3 gün olarak belirlenmiştir. Bununla beraber belirtilen 3 günlük süre içerisine, sadece iş günleri dâhil edilmektedir. Bu sebepten dolayı Cumartesi, Pazar ve resmi tatiller iş kazası bildirim süresine yasal olarak dâhil edilmemektedir.

İş Kazasını Bildirmeme Cezası Nedir?

İş kazası bildirmeme yaptırımı Türkiye Cumhuriyeti Devleti sosyal iş hukuku ve kanunlarında, detaylı ve net bir şekilde belirtilmektedir. Ülke sınırları içerisinde ki her işveren, sigortalı işçi çalıştırmak mecburiyetindedir. Bununla birlikte işverenlerin tümü, çalıştırdıkları işçilerin güvenliklerini sağlamakla sorumludurlar. İş kazalarının birçoğu, iş güvenliği önlemlerinin alınmamasından meydana gelmektedir.

Yasal olarak bir işveren, işyerinde meydana gelen iş kazalarını en geç 3 gün içerisinde, Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmesi zorunludur. Belirtilen yasal süreler içerisinde, iş kazası bildirimi yapmayan kişilere 6331 sayılı İş Sağlığı Ve Güvenliği kanunu gereği, idari para cezası verilmektedir. 2019-2020 yılları için geçerli olan asgari ceza tutarı ise 3825 TL olarak belirlenmektedir. Bununla birlikte bildirimlerin yapılmaması durumunda, sadece idari para cezası değil işçinin tüm sağlık giderleri de, işveren tarafından karşılanması gerekmektedir.

İş Kazası Bildirimi Nereye Yapılır?

İş kazası bildiriminin yapıldığı yer tümüyle Sosyal Güvenlik Kurumu ile alakalı olmaktadır. Süreç içerisinde, iş kazalarının tümü ile ilgilenen ve karar vermekle yetkili olan tek kurum SGK olmaktadır. Bu sebeple tüm işlemler, SGK şubeleri tarafından yürütülmektedir. İş kazası bildirimleri yapacak kişi, SGK elektronik ortamlarından veya doğrudan kurum ile temasa geçip yapabilmektedir. 

Elektronik ortamdan iş kazası bildirimi yapacak kişiler, e-devlet kapısını rahatlıkla kullanabilmektedir. E-devlet şifresi aldıktan sonra arama bölümünde, iş kazası yazılarak ilgili formların doldurulması gerekmektedir. Doğrudan SGK ile temasa geçecek kişiler ise, kurum şubelerinden herhangi birine gidip, görevlilerin yönlendirmelerini dikkatle dinlemesi gerekmektedir.

İş Kazası Bildirimleri Denetleniyor Mu?

İş kazası bildirim denetçiliği SGK tarafından görevlendirilen, konunun uzmanı olan müfettişler tarafından yürütülmektedir. Ancak Sosyal Güvenlik Kurumu yetkilileri, her iş kazasına müfettiş gönderip denetleme yapmamaktadır. Bununla birlikte büyük iş kazalarında, SGK tarafından görevlendirilen müfettişler detaylı incelemelerde bulunup, kuruma doğrudan rapor vermektedir. 

Belirtilen denetimlerde, sorumluların tespiti ana hedef olarak belirlenmektedir. Sorumlular belirlendikten sonra, ihmali olan kişilere kurum tarafından çeşitli yaptırımlar uygulanmaktadır. Herhangi bir işverenin müfettiş denetiminden kaçması, çok daha büyük ve geri dönülmez sonuçlar doğurabilmektedir. Bu sebeple denetimlerden kaçmak yerine, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almak çok daha kolay olmaktadır. 

İş Kazası Yaşanması Durumunda Sağlanan Haklar Nelerdir?

İş kazası olması durumlarında verilen haklar SGK uygulamaları ve devlet kanunları ile, yasal bir güvence altına alınmaktadır. Herhangi bir işçinin, iş kazası bildirimi yapması ve bu mağduriyetten doğan hakları elde etmesi için, öncelikle sigortalı olarak çalışması gerekmektedir. Sigortalı çalışan işçilerin, iş süresi boyunca iş kazası kapsamında değerlendirilen yaralar alması gerekmektedir. Bununla birlikte şartları sağlayan işçilere, devlet ve kurum tarafından çeşitli haklar verilmektedir. 

SGK tarafından, iş kazaları nedeni ile verilen haklar şu şekildedir;

  • Geçici iş göremezlik raporu bağlanması
  • Yapılan kazaya bağlı olarak, sürekli iş göremez raporu verilmesi
  • İş kazası sonucu gerçekleşen ölümlerde, yakınlarına maaş bağlanması
  • İş kazası yaşayıp ölen sigortalının, tüm cenaze masraflarının karşılanması ve kız çocuklarına gelir bağlanması.

İş Kazası Günü İşçi Sigortalı Değilse Ne Olur?

İş kazası günü işçinin sigortalı olmaması durumu işveren açısından, oldukça tehlikeli ve yaptırımları geniş bir konu olmaktadır. Türkiye iş kanunları gereğince, hiçbir işveren sigortasız işçi çalıştıramamaktadır. Bununla birlikte sigortasız işçi çalıştırmanın ayrı bir yaptırımı bulunmakla birlikte, sigortasız iş kazasına sebep olmanın ayrı yaptırımları bulunmaktadır. 

Bu gibi durumlarda iş kazası geçiren işçi, kazayı geçirdiği gün 1 günlük sigortalı olarak kabul edilmektedir. 1 günlük prim tutarları ise SGK tarafından, işverenden tahsil edilmektedir. Bunun yanı sıra SGK işverenlerden, ücret bordroları yasal belge ve defterleri talep edip inceleme altına almaktadır. Tüm işlemler sonucunda en düşük 2 asgari ücret tutarında, işverene yaptırım yapılmaktadır. Hapis cezaları ve daha büyük yaptırımları uygulamak, düzenlenen raporlar sonucunda ortaya çıkmaktadır.

Elektronik Ortamdan Kaza Bildirimi Nasıl Yapılır?

E-devlet ortamından kaza bildirimi yapmak kurumlara doğrudan müracaat etmeye nazaran, çok daha fazla tercih edilmektedir. Elektronik ortamdan yapılan bildirimlerde, bazı durumlarda işlemler gerçekleştirilememektedir. Bu gibi durumlarda, yasal süreler geçirilmeden doğrudan kuruma başvurulması gerekmektedir. E-devlet şifresi bulunan her işveren, iş kazası bölümlerini kullanarak bildirimlerini tamamlayabilirler.

Önceki ve Sonraki Haberler

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.